Kare hızı, giriş gecikmesi ve %1 düşük FPS: akıcılığı hangisi belirler

Oyun performansı denince akla gelen tek sayı ortalama FPS. Oysa oynarken rahatsız eden şey genellikle ortalamanın düşmesi değil, düzensizlik: ani takılmalar, farenin geç tepki vermesi, sahne değişiminde kilitlenme. Bunların hiçbiri ortalama kare hızında görünmez.

Kare süresi, kare hızından daha çok şey söyler

FPS saniyedeki kare sayısıdır; kare süresi ise her bir karenin kaç milisaniyede hazırlandığıdır. 60 FPS, kare başına 16,7 ms demek. Sorun şu: ortalama 60 FPS, kareler düzenli olarak 16,7 ms’de geldiğinde de, bazıları 8 ms bazıları 40 ms’de geldiğinde de aynı görünür. İkincisi gözle fark edilir biçimde takılır.

Bu yüzden ciddi kıyaslamalar kare süresi grafiği gösterir: çizgi ne kadar düz, o kadar iyi. Dikenler, oynarken hissettiğiniz o ani duraksamalardır.

%1 ve %0,1 düşük değerler

Aynı bilgiyi tek sayıyla vermek için kullanılan ölçüt bu. %1 düşük, karelerin en yavaş yüzde birinin hangi kare hızına denk geldiğini söyler. Ortalaması 120, %1 düşüğü 45 olan bir sistem, ortalaması 90 ama %1 düşüğü 75 olan sistemden daha kötü oynanır.

Donanım seçerken ortalamaya değil bu iki sayıya bakmak, gerçek deneyimi çok daha doğru tahmin ettirir. Takılmaların kaynağı genellikle işlemci, yetersiz bellek ya da dokuların depolamadan geç gelmesidir.

Giriş gecikmesi: fareden ekrana kadar

Fareyi oynattığınız an ile görüntünün değiştiği an arasındaki süre, birbirine eklenen birkaç adımdan oluşur:

• Farenin örnekleme hızı ve USB yoklama aralığı
• Oyun motorunun girdiyi işleyip kareyi hazırlaması
• Ekran kartının kuyruğunda bekleyen kareler
• Ekranın kareyi gösterme süresi (yenileme hızı ve panel tepkisi)

Yüksek kare hızı bu zincirin ortasını kısaltır; bu yüzden 60 Hz ekranda bile daha yüksek FPS üretmek gecikmeyi azaltabilir. Ama zincirin en uzun halkası nerdeyse iyileştirme oradan gelir.

V-Sync, VRR ve kare sınırı

V-Sync görüntü yırtılmasını önler ama kareleri bekleterek gecikme ekler. Değişken yenileme hızı (FreeSync / G-Sync) ekranın yenilemesini kare hızına uydurur; yırtılma olmaz ve bekleme neredeyse ortadan kalkar.

Çoğu sistem için en iyi ayar şu üçlüdür: VRR açık, oyun içi kare sınırı ekranın yenileme hızının birkaç kare altında, V-Sync sürücü tarafında açık. Böylece kare hızı VRR aralığında kalır, yırtılma da gecikme de en aza iner.

Sürücü tarafındaki gecikme azaltma seçenekleri (kuyruktaki kare sayısını kısan ayarlar) ekran kartı sınırına dayandığınız durumlarda ölçülebilir fayda sağlar; CPU sınırlıysanız etkisi azdır.

Ölçerken dikkat edilecekler

• Kıyaslamayı oyunun gerçekten zorlandığı sahnede yapın; boş koridorda alınan sayı hiçbir şey anlatmaz.
• İlk birkaç dakikayı saymayın: gölge ve shader önbelleği oturana kadar takılma normaldir.
• Ortalamanın yanında mutlaka %1 düşüğü kaydedin.
• Aynı testi iki kez yapın; ısınan bir dizüstü bilgisayarda ikinci tur belirgin düşebilir.

“Kaç FPS alıyorum” sorusunun tek başına cevabı yok. Doğru soru: kareler ne kadar düzenli geliyor ve fare hareketim ekrana kaç milisaniyede ulaşıyor?