Depolama yükseltmelerinde en çok para, en yanlış yere harcanıyor. Kutudaki büyük rakam (“7.000 MB/s”) günlük kullanımda hissettiğiniz hızla doğrudan ilgili değil. Hissi belirleyen şey ardışık aktarım değil, rastgele erişim ve gecikme.
Üç sınıf, üç farklı dünya
- HDD (mekanik disk): döner tabaka ve hareketli okuma kafası. Ardışık okumada makul, rastgele erişimde çok yavaş — kafanın fiziksel olarak yer değiştirmesi gerekir, bu da milisaniyeler alır.
- SATA SSD: hareketli parça yok, gecikme mikrosaniyelere iner. SATA arayüzü yaklaşık 550 MB/s civarında tavan yapar.
- NVMe SSD: PCIe hatlarını doğrudan kullanır. Nesline göre 3,5 GB/s’ten 14 GB/s’e kadar ardışık hız, ayrıca çok daha yüksek paralel iş kapasitesi.
Neden ilk yükseltme büyük, ikincisi küçük fark yaratır
İşletim sistemi açılışı, uygulama başlatma ve dosya taraması binlerce küçük okumadan oluşur. Mekanik diskte her biri kafa hareketi demektir; bu yüzden HDD’den herhangi bir SSD’ye geçişte bilgisayar “yenilenmiş” gibi olur. Gecikme yüz kat birden düşer.
SATA SSD’den NVMe’ye geçişte gecikme zaten düşüktür; kazanç büyük dosyalarla çalışan işlerde görünür: video kurgu, büyük proje derlemesi, sanal makine, büyük veri kümeleri. Ofis işi, tarayıcı ve çoğu oyunda fark ölçülebilir ama fark edilmesi zordur.
Satın alırken bakılacak üç şey
1. Rastgele IOPS ve gecikme
Üretici sayfasında ardışık hızın yanında 4K rastgele okuma/yazma değerleri yazar. Günlük akıcılığı belirleyen bu sütundur.
2. Önbellek ve sürekli yazma
Birçok tüketici SSD’si, hızlı bir tampon bölge (SLC önbellek) kullanır. Büyük bir dosyayı kopyalarken bu tampon dolarsa hız ciddi biçimde düşer — bazı modellerde HDD seviyesine kadar. Uzun kopyalama işi yapıyorsanız incelemelerde “sürekli yazma” testine bakın. DRAM önbelleği olmayan modeller bu konuda daha kırılgandır.
3. Dayanıklılık (TBW)
TBW, sürücüye ömrü boyunca yazılabilecek toplam veriyi belirtir. Normal kullanımda bu sınıra ulaşmak çok zordur; yoğun video kurgu, veri tabanı veya sürekli indirme yapıyorsanız bakmaya değer.
HDD hâlâ ne işe yarar
Terabyte başına maliyette mekanik disk hâlâ açık ara önde. Arşiv, yedek kopya ve seyrek eriştiğiniz medya kütüphanesi için mantıklı. Doğru kurulum çoğu masaüstünde ikilidir: sistem ve uygulamalar için SSD, kitlesel depolama için HDD.
Yükseltme öncesi kontrol listesi
- Anakartınızda boş M.2 yuvası var mı, hangi PCIe nesli destekliyor? Eski nesilde yeni sürücü çalışır ama hızı sınırlanır.
- Dizüstü bilgisayarda yuva biçimi ve kalınlık uyuyor mu?
- Taşıma öncesi yedek aldınız mı? Klonlama araçları iyi çalışıyor, yine de tek kopyayla iş yapılmaz.
- SSD’yi tamamen doldurmayın; boş alan azaldıkça yazma performansı ve ömür olumsuz etkilenir.
En kârlı depolama yükseltmesi hâlâ ilk SSD’dir. İkinci ve üçüncüsü, yaptığınız işe bağlı bir ayar meselesi.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.